İş Hayatında Kadın İçin Bir Tuzak: Mükemmeliyetçilik – kadinim.com

Araştırmalar diyor ki; “İş hayatında ortalama verilere göre, kadınlar erkeklerden daha fazla mükemmeliyetçi olma eğiliminde. Herhangi bir soruyu cevaplarken, yeni bir iş başvurusunda bulunurken, ücretlerine zam isterken, sonucun kesinlikle yüzde 100 olduğundan emin olana kadar kendine sınır getirebiliyor. Kadınlar terfi başvuru yaparken o işin gerekliliklerini ancak yüzde 100 karşıladıklarından emin olurlarsa cesurca aday oluyorlar. Oysa erkekler için bu oran yüzde 50.”

Neden? Beyin yapısı, hormonlar?

Esas neden biz kadınlar için mükemmeliyetçiliğin eşittir başarı olması. Küçük yaştan itibaren aile, ev ve okuldaki söylemler, nasihatler, karşılaştığımız rol modelleri, ve toplumsal kalıplar kadınlar için başarıyı daha çok mükemmeliyetçilik yolundan geçiriyor. Söz dinle, doğru yap, iyi yap, düzgün otur, tertipli ol, odanı topla, lafını bil. Tanıdık geliyor mu? Bunları yaparsan ödülün toplumsal onay ve kabul.

Nesi kötü bunun diyebilirsiniz. İşime çok yarıyor, ben mutluyum da diyebilirsiniz.

Mükemmeliyetçilik aslen iş hayatında, yapılan işin niteliğine göre genelde iyi bir özellik. Toplam kalite, (sıfır hata) kaizen gibi şirket değerlerinde yer alan mükemmeliyetçilik, işimizi en iyi şekilde yapma becerisi olarak ortaya konabiliyor.

Peki mükemmeliyetçilik kadınlar için niye bir tuzak olabilir? Çünkü eğer bu özelliğiniz abartıyor, yaptığınız her işte, attığınız her adımda, sıklıkla beklenti ve standartlarınızı yukarı çekiyor, olmadığında kendinizi veya başkalarını suçluyor, olana kadar kaygı duyuyor ve tırnaklarınızı yiyorsanız, evet mükemmeliyetçilik sizin farkında olmanız gereken ve sizi kariyerinizde ilerlemekten geride tutabilecek bir tutum haline gelmiş demektir. Neden mi?

Amacımız kişilik testi yapıp bilimsel olarak mükemmeliyetçiliğimizi ölçmek değil. Ancak mükemmeliyetçilik eğiliminizi anlamak için bakabileceğiniz bazı temel kavramlar var:

① Hata yapma korkusu

Mükemmeliyetçi tutumun en keskin kokulu göstergesi. Hata yapma korkusu sizi yeni işlere, projelere girmekten alıkoyuyor mu?

② Mikro yönetici / Kontrol kontrol!

Eğer yönetici iseniz, takımınızda yapılan işlerin her detayını kontrol etme ihtiyacı içinde misiniz?

③ Esneklik az, yeniyi denemede isteksizlik

Bildiğiniz denediğiniz yöntemden şaşmayıp, yeni bir yol denemede isteksiz davranıyor ve bunu pek çok konuda uyguluyor musunuz?

④ Sonuç süreçten çok daha önemli

Sonuçlar istediğiniz gibi değilse, olsun süreçten keyif aldım ve öğrendim diyemiyor musunuz? Hata yaptıkları için diğerlerine hayatı dar mı ediyorsunuz?

⑤ Olumsuz geri bildirime sıcak bakmama

Hata yapmaktan ve istemediğiniz sonuçları görmekten korktuğunuz için, olumsuz geri bildirim karşısında kaygı düzeyiniz çok mu artıyor?

⑥ Delegasyon az veya yok

Başkalarının işi yapmada yetersiz kalabileceklerini düşünüp kaygılanmak yerine işi ben yaparım temiz yaparım diyenlerden misiniz?

⑦ Ya hep ya hiç

İyi olmayacağından korkarak, hiç girişmeyeyim dediğiniz şeyler sıklıkla oluyor mu?

⑧ Zamanında bitirmede sıkıntı

Yapılanı çok sık kontrol etmek, noktasına virgülüne takılıp silmek ve yeniden yapmaktan dolayı zamanında bitirmede sıkıntı yaşıyor musunuz?

⑨ Değerim= Yapabildiklerim

“Ben ancak yapabildiklerim kadar değerliyim”i kendinize sık sık söyler misiniz?

⑩ Başarıyı kutlayamama

İyi yaptığınız bir işin neşesini ve memnuniyetini hissetme konusunda nasılsınız? Kutlama yapmak yerine, yürütülen projede ve sonuçlarında kusur bulma eğiliminiz var mı? Ne tesadüf ki her zaman da bu kusuru buluyor musunuz?

Peki, bu on özelliği değerlendirdiğinizde siz nerdesiniz? Eğer yarısı bile sizin için geçerliyse, mükemmeliyetçiliğin sizin iş hayatınıza neler katıp, neleri sildiğine bir bakmak ister misiniz?

Mükemmeliyet dediğimiz bir doğrudan ibaret.

Yüksek standartlarımız olması ve bu çıtanın hep yükselmesi hayra alamet değil

Peki, bizi bekleyen bu tuzakta neler mevcut?

Gelişimi engeller. Aynı şeyi tekrar tekrar yaparak belirli bir yere kadar gelişebiliriz. Gerisi gelmez. Yeniliklere aday olmak, hata yapmaktan korkmamaktan geçer.

Risk almayı sınırlar. Oysa kariyerde yükselmek için risk almayı bilmek gerekir zira riskin getirisi vardır. Kaldı ki belirsizlik dünyasında yaşıyoruz risk almadan yürümek nerdeyse imkansız.

Delege etme becerisini azaltır. Delege etmezsek, bizi geliştirecek işlere yer açmaz, yükü omuzlarımızda taşır, maruz kaldığımız stres seviyesini artırırız.

Stres yaratma riskini fazlalaştırır. Sadece kendimize değil ayrıca içinde bulunduğumuz takımlar için de sevimsiz biri haline dönüşebiliriz.

Eğlenceyi yok eder. Kaygının girdiği yere, eğlence girmez. Oysa yapılan işten keyif almak stres seviyesini aşağı çeker.

Olumlu zihniyet yaratır. Olumsuza odaklı zihin yaratıcı olmaz.

Büyük resmin kaçırılmasına sebep olur. Detayların iyi olması gerekliliğine çok inanmak, odağımızı o detaylarda tutar. Oysa kariyerde ilerlemek için büyük resmi görebilmek ve detaylardan uzaklaşmak önemlidir.

Hayal kırıklığı yaratır. Sonuçlarda hata bulma eğilimi, hayal kırıklığının sık olmasına vesile olur ki bu da bizi çalışma hayatından uzaklaştırabilir.

O zaman ne yapabilirim diyenlere bir kaç tavsiye verelim:

Mükemmeliyetçilik tuzağının farkında olun

İyileştirme ve mükemmelleştirme, bir şey yaratmanın asıl amacını gizleyebilir, bu yüzden o amacı kaybetmemeye dikkat edin.

Mükemmeliyetçiliğin kişiliğinizle özdeşleşmesine izin vermeyin.

Sizi siz yapan paketin bütünüdür, hatalar ve kusurlar da bu paketin içindedir. Mükemmeliyetçi olarak bilinmenin ciddi bir yükü vardır bu yükü üstlenip omuzlarınızı çökertmeyin.

Bir şeyde bir işte, özellikle kusurlu olmayı deneyin.

Özellikle yeni bir alan belirleyin hatta bu alan becerinizin olmayacağını bildiğiniz bir alan olsun ve orda ilk adımı atın, hata yapın ve bunun duygusuna bakın, bu hata ile dalga geçebilir misiniz?

Bu hafta özellikle bir işi bilerek iş arkadaşınıza devredin, delege edin. Onun yapmasına alan açın. O sormadıkça karışmamaya ve sürece dahil olmamaya çalışın. Ve gittikçe bu sayıyı artırın.

İşlerinizi önem sırasına göre önceliklendirin ve ölçülebilir risk almayı deneyin. İşleri önceliklendirmek stres seviyesini aşağı çeker. Önem sırasında aşağıda yer alan işlerin mükemmel olmaması riskini alın hatta bunu günün başında planlayın.

Unutmayın, mükemmel olmanın ucu bucağı yok. Ufukta kaybolmayın, kariyer radarında sinyaliniz hep açık olsun.

Sibel YÜCESAN